Չորեքշաբթի, Հունիսի 03, 2020

Շաբաթվա անցուդարձ

9-16 մայիսի

անգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղ
 

Շաբաթվա անցուդարձը` մեկնաբանությամբ

 

Շաբաթվա ընթացքում լրատվամիջոցներում եւ սոցցանցերում շարունակվում էին մայիսի 8-ին «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոնդ Մարուքյանի եւ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սասուն Միքայելյանի միջեւ Ազգային ժողովում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի շուրջ քննարկումները: Միջադեպի առնչությամբ մայիսի 11-ին հայտարարություն է տարածել «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության կառավարման խորհուրդը` ընդգծելով, որ բռնությունը ոչ միայն չդատապարտվեց իշխանության կողմից, այլեւ արդարացվեց, լեգիտիմացվեց եւ խրախուսվեց վարչապետի մակարդակով: «Ցավոք, վարչապետն ընդդիմադիր քննադատական խոսքը բնութագրեց որպես «քստմնելի սադրանք»` այդկերպ խրախուսելով չհամաձայնվողներին որակել որպես սադրիչներ։ Միտումնավոր ստեղծվեց այնպիսի մի իրավիճակ, երբ բռնության զոհն է մեղավորը, այլ ոչ թե իրականացնողը։ Ավելին` սեփական սխալներն ընդունելու եւ զղջալու փոխարեն, կոչ արվեց պայքարել հորինված «սադրանքի» կազմակերպիչների դեմ»,- ասված է հայտարարության մեջ:

Ազգային ժողովում տեղի ունեցած բախումների վերաբերյալ տեսանյութն ու ԶԼՄ-ների հրապարակումները Դատախազությունը մայիսի 11-ին ուղարկել էր Հատուկ քննչական ծառայություն (ՀՔԾ)՝ նյութեր նախապատրաստելու համար:

…Նախորդ մեկնաբանության մեջ «Հայացքն» այս թեմային անդրադարձել էր, բայց հաշվի առնելով միջադեպի վերաբերյալ տարակարծություններն ու հանրային բուռն արձագանքները եւ, մասնավորապես, տեղի ունեցածի մեղքը դիմացինի վրա բարդելու` կողմերից յուրաքանչյուրի փորձերը, անհրաժեշտություն առաջացավ եւս մեկ անգամ անկողմնակալ հայացքով վերարծարծել թեման` գլխավորապես իրողությունների խեղաթյուրումները հնարավորինս կանխակայելու համատեքստում: Իսկ այդպիսի ճիգերն ակնհայտ են` չնայած տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացածության այսօրվա բարձր մակարդակը դրա հնարավորությունը, կարծես թե, բացառում է: Ուրեմն նախ փորձենք հրապարակի վրա եղած տեսանյութերի ու տեղեկանյութերի հիման վրա վերականգնել մայիսի 8-ին ԱԺ նիստերի դահլիճում տեղի ունեցած զարգացումների իրական պատկերը: 

Ամեն ինչ սկսվեց այն բանից հետո, երբ ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Բաբկեն Թունյանն իր ելույթում անդրադարձավ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության աշխատաոճին` նշելով, որ այդ խմբակցության պատգամավորներն ամեն մի աննշան առիթով քննադատում են Կառավարության եւ իշխող ուժի տնտեսական քաղաքականությունը: Ըստ Թունյանի, նրանք քննադատում են մի բան, որից ոչինչ չեն հասկանում, հանդես են գալիս մերկապարանոց հայտատարություններով` առանց վերլուծելու խնդիրը, խորամուխ լինելու դրա էության մեջ: Պատգամավորին հատկապես դուր չէր եկել, որ ընդդիմադիրներից ոմանք քննադատում են վարչապետին` բանկային գաղտնիքներ հրապարակելու համար: Այդպիսիները, Թունյանի բնորոշմամբ, կամ բութ են, կամ սրիկա: Այս բնորոշումներն իր խոսքում նա կրկնեց եւս մեկ-երկու անգամ: Այնուհետեւ դժգոհություն հայտնեց «լուսավորականներից», որ իր հեռախոսահամարը փոխանցում են բողոքավոր ընտրողներին, որոնք հազարումի խնդիրներով հանգիստ չեն տալիս իրեն: 

Հաջորդիվ ելույթ ունենալով` ԼՀԿ խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը նախ հիշեցրեց, որ Թունյանն ինքն է իր հեռախոսահամարը հրապարակել ԱԺ ամբիոնից եւ պետք չէ ուրիշներին հանդիմանել, հետո հորդորեց խուսափել «սրիկա», «բութ» եւ նման կարգի այլ բնորոշումներից, որովհետեւ այդպիսի արտահայտություններն անհարկի լարվածություն են ստեղծում: Հետեւեցին Թունյանի` առարկություն չընդունող տոնով նետված ռեպլիկները, ապա «իմքայլական» պատգամավոր Սասուն Միքայելյանի կոպիտ արձագանքը, որ «կցխի» Մարուքյանին եւ այլն: Նա նույնիսկ ձեռքը մեկնեց սեղանին դրված ջրի պլաստիկ շշին, բայց կողքին նստած Անդրանիկ Քոչարյանը, ի պատիվ իրեն, արագ վերցրեց շիշը եւ հեռացրեց նախկին ազատամարտիկից: 

Լեզվակռիվը սաստկացավ ու վերածվեց ծեծկռտուքի: Մարուքյանը ամբիոնից, իսկ Միքայելյանն առաջին շարքի իր տեղից գրեթե միաժամանակ արագաքայլ շարժվեցին միմյանց ընդառաջ, եւ առաջին ապտակախառն հարվածը հասցրեց Միքայելյանը: Ճիշտ նույն պահին վրա հասան գործընկերները եւ իրարից բաժանեցին կռվողներին, բայց Մարուքյանը, այնուամենայնիվ, կարողացավ ոտքի ոչ այնքան ուժեղ հարվածով «մանրը» վերադարձնել: Չորս-հինգ տասնյակի չափ պատգամավորներ խմբվել էին իրար գլխի, եւ այդ խառնակ պահին Մարուքյանը եւս երկու հարված ստացավ` մեջքին եւ դեմքին: Ինչպես պարզվեց, հետեւից հարված հասցնողները «իմքայլական» պատգամավորներ Արտակ Մանուկյանը եւ Վահե Ղալումյանն էին: Կրքերը որոշ ժամանակ չէին մարում, եւ նիստը նախագահող ԱԺ խոսնակը ստիպված եղավ հայտարարել ընդմիջում, որից հետո «Լուսավոր Հայաստան»-ը լքեց դահլիճը` խոստանալով չվերադառնալ, մինչեւ որ տեղի ունեցածին ու նրա հետեւանքներին չտրվի պատշաճ քաղաքական գնահատական: 

Ահա ծեծկռտուքի իրական պատկերը, որը տասնյակ օրինակներով բազմացված ու սփռված է սոցցանցերում` հասանելի ցանկացած հետաքրքրվողի համար: Տեսանյութը միանշանակ վկայում է, որ սադրիչը Բաբկեն Թունյանն է, բռնություն գործադրողը Սասուն Միքայելյանը` «մեջքից խփող» իր երկու գործընկերոջ աջակցությամբ, իսկ զոհը` Մարուքյանը: Սա անառարկելի փաստ է: Հիմա անդրադառնանք այն կողմի գնահատականներին, որը, ըստ տեսանյութի, սադրողն ու բռնություն կիրառողն է եւ, անկախ դիտորդների կարծիքով, պետք է ոչ միայն ներողություն խնդրի, այլեւ վայր դնի մանդատները: Բայց նախ լսենք Նիկոլ Փաշինյանին, ով բոլոր կողմերի վարչապետն է, հետեւաբար պետք է համարժեք ու ծանրակշիռ գնահատականներ հնչեցներ: Ավաղ… 

Վարչապետ Փաշինյանն Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցած ծեծկռտուքը համարեց ԼՀԿ-ի կողմից սադրանքի արդյունք, սակայն դատապարտեց իր քաղաքական ուժին՝ այդ սադրանքին տրվելու համար: «Այո, այսօր Հայաստանում հայտարարված է բացարձակ իրավիճակ, երբ իշխանությունն ամեն օր դառնում է բռնության զոհ սերժաքոչարյանական հանցավոր բանդայի եւ նրանց խորհրդարանական սպասարկուների կողմից: Նրանք մեզ ուզում են դնել ընտրության առջեւ` կամ մենք պիտի դառնանք «պադյեզդներում» ծեծողներ, կամ մեր թիմակիցները պիտի վախենան «պադյեզդներ» մտնելուց: Թույլ չե´նք տա: Այո, այդ «պադյեզդներում» ձեզ ասֆալտներին կպառկեցնենք: Դուք չունեք հնարավորություն ժողովրդից վերցնելու այն իշխանությունը, որը պատկանում է ժողովրդին»,- ԱԺ ամբիոնից նշեց Նիկոլ Փաշինյանը: Այդ պահին էլ` ցուցամատն ուղղելով դեպի ամբիոնի առջեւ գտնվող տարածքը, որտեղ տեղի էր ունեցել միջադեպը, վարչապետն ասաց. «իսկ ի՞նչ գործ ուներ ելույթ ունեցողն ա´յ, էստեղ»: Կարելի էր մտածել, որ ծեծկռտուքի բուն պատճառը դահլիճի այդ հատվածում Մարուքյանի գտնվելն էր: 

Ակնհայտորեն «պադյեզդներում» ծեծելու, «ասֆալտներին» պառկեցնելու սինդրոմը, ինչպես նաեւ ժողովրդից (ասել է թե` իրենից) իշխանությունը վերցնելու վախը Նիկոլ Փաշինյանը տակավին չի հաղթահարել: Հետաքրքիր է, որ նրա խառնվածքի որոշ գծեր` անհավասարակշռությունը, տագնապի զգացողությունը, ճշմարտությունը քողարկելու հակումը, փոխանցվել են նաեւ ենթականերին: ԱԺ փոխնախագահ Ալեն Սիմոնյանը լրագրողների հարցերին ի պատասխան` հերքում էր ծեծկռտուքի պահին դահլիճում վարչապետի գտնվելու փաստը` ասելով, թե «Նիկոլ Փաշինյանը ստեղ չի եղել»: Մեկ այլ դեպքում էլ վստահեցնում էր, որ պատգամավորներ Արտակ Մանուկյանն ու Վահե Ղալումյանը Էդմոն Մարուքյանին մեջքից չեն հարվածել, այնինչ տեսանկարահանման կադրերը պարզորոշ հակառակն են ապացուցում: 

Չարիքի փոքրագույնն է, երբ մարդ ստում է` չիմանալով ճշմարտությունը: Ալեն Սիմոնյանը ստում է` իմանալով եւ թաքցնելով ճշմարտությունը: Սակայն «մախաթը պարկում չես թաքցնի», բոլորը տեսել են համապատասխան նյութերը եւ ամեն ինչի մասին քաջատեղյակ են: Եթե նման անհերքելի փաստերի առկայության դեպքում ստում ես, վնասում ես ինքդ քեզ` կորցնելով ժողովրդի հավատն ու վստահությունը: Եվ երբ դրանից հետո պնդում ես, թե այդ ծեծկռտուքը «նախապատրաստված սադրանք է եւ ունի շարունակական բնույթ», ոչ ոք քեզ չի հավատում, որովհետեւ արդեն ստել ես, եւ մարդիկ գիտեն, որ ստել ես: Այսինքն` Սիմոնյանի դեպքում գործ ունենք պատասխանատվության իսպառ բացակայության երեւույթի հետ: Բայց Ալենը մարդկային այդ տեսակի միակ նմուշը չէ իշխող մեծամասնության խայտաբղետ զանգվածի մեջ: 

«Անկեղծության քննությունը» չբռնեցին նաեւ «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցը, ԱԺ պաշտպանության եւ անվտանգության հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանը եւ այլք: Մակունցը հայտարարեց, որ Սասուն Միքայելյանը եւ իրենց կողմից ծեծկռտուքին մասնակցած մյուս երկուսը պատրաստ են վայր դնել մանդատները, եթե վայր դնեն նաեւ Էդմոն Մարուքյանն ու նրա թիմից եւս երկու պատգամավոր: Փաստորեն` առաջարկվում է «մանդատափոխանակություն» հավասար հիմունքներով, որի թիրախում, կարծես թե, Մարուքյանն է` ԱԺ գլխավոր «գլխացավանքներից» մեկը: Այս վարկածն ավելի է ամրանում, եթե նկատի ունենանք, որ դրանից մեկ օր առաջ Մարուքյանին մանդատները միասին վայր դնելու առաջարկ էր արել Սասուն Միքայելյանը: «Եթե էդքան տղա է ինքը, թող մանդատը վայր դնի, ես էլ եմ դնելու»,- նրան թասիբի էր գցել նախկին ազատամարտիկը: Մարուքյանը հանգստացրել էր նրանց` հասկացնելով, որ ինքը «Իմ քայլին» այդպիսի հաճույք չի պատճառի: 

Հետաքրքիր դրվագները շատ են այս պատմության մեջ, եւ դրանցից մեկով էլ ավարտենք մեր նկատառումները: Իմքայլական պատգամավորները չխորշեցին իրենց քաղաքական առաջնորդի ներկայությամբ ծեծկռտուք սարքել, իսկ առաջնորդը նրանց սասատելու քայլ անգամ չարեց:

 

Մեկնաբանեց Գեւորգ Լալայանը

 

Շաբաթվա մյուս կարեւոր իրադարձությունների մասին` մի քանի տողով

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը տիկնոջ` Աննա Հակոբյանի հետ մայիսի 9-ին ժամանել էր Արցախ, որտեղ մասնակցել է Եռատոնին նվիրված միջոցառումներին: Ստեփանակերտի օդանավակայանում վարչապետին ու նրա տիկնոջը դիմավորել են ԼՂ գործող նախագահ Բակո Սահակյանը եւ ընտրված նախագահ Արայիկ Հարությունյանը` տիկնանց հետ: Նրանք այցելել են Ստեփանակերտի հուշահամալիր, որտեղ ծաղկեպսակներ ու ծաղիկներ են դրել ազատամարտիկների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանին: ՀՀ վարչապետն ու տիկին Հակոբյանն այցելել են հուշահամալիրի հարեւանությամբ գտնվող Արցախյան գոյամարտում զոհված ազատամարտիկների եղբայրական գերեզմանատուն, ծաղիկներ դրել շիրիմներին` հարգանքի տուրք մատուցելով ազատամարտիկների հիշատակին:

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը մայիսի 11-ին ստորագրել է «Ապօրինի գույքի բռնագանձման մասին» օրենքը եւ 14 հարակից օրենքները, որոնք Ազգային ժողովի կողմից նախագահի ստորագրմանն էին ներկայացվել ապրիլի 21-ին: Ինչպես նշում են նախագահի աշխատակազմից, օրենքի ընդունումը Կառավարությունը հիմնավորում է հանցավորության դեմ պայքարի արդյունավետությունը բարձրացնելու եւ այդ համատեքստում հանցավոր գործունեության արդյունքում ապօրինի ձեռք բերված գույքը բռնագանձելու անհրաժեշտությամբ: Հաղորդագրությամբ տեղեկացվում է, որ նախագահի աշխատակազմը օրենքի նախագծի քննարկման փուլում արտահայտված մտահոգություններն ու նկատառումները հանգամանալից եւ հետեւողականորեն քննարկել է Ազգային ժողովի պետական-իրավական մշտական հանձնաժողովի նախագահի ու արդարադատության նախարարի հետ եւ ստացել պարզաբանումներ: «Օրենքի անբարեխիղճ կիրառումը կարող է խաթարել պետության նկատմամբ վստահությունը եւ վտանգի տակ դնել դրա արդյունավետությունը»,- նշված է նախագահի աշխատակազմի հայտարարության մեջ:

Կառավարությունը մայիսի 14-ին որոշում ընդունեց արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգել եւս 30 օրով` մինչեւ  հունիսի 13-ը ժամը 17:00-ն ներառյալ: Համաձայն որոշման` նոր կորոնավիրուսային հիվանդության (COVID-19) հետեւանքով առաջացած արտակարգ իրավիճակը շարունակում է սպառնալ բնակչության կյանքին ու առողջությանը եւ կարող է հանգեցնել անձանց կենսագործունեության բնականոն պայմանների խախտման, եւ արտակարգ դրություն հայտարարելու համար հիմք ծառայած հանգամանքները դեռեւս չեն վերացել, ինչի մասին են վկայում, մասնավորապես, հաստատված կորոնավիրուսային հիվանդության 3 հազար 680 դեպքերը:

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով` արտակարգ դրության երկարաձգումն անխուսափելի է, միայն թե սահմանափակումների պայմանակարգը կմեղմացվի։

Հակառակ հանրության շրջանում առկա դժգոհություններին, ԱԺ-ն մայիսի 11-ին ընդունեց դեռեւս 10 տարի առաջ ստորագրված ու մինչ օրս չվավերացված` «Սեռական շահագործումից եւ սեռական բնույթի բռնություններից երեխաների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիան կամ, այսպես կոչված, Լանզարոտի կոնվենցիան: Մինչ քվեարկությունը ձայն խնդրեց «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեւորգ Պետրոսյանը` հայտնելով, որ ԱԺ Դեմիրճյան մուտքի մոտ մի խումբ քաղաքացիներ բողոքի ակցիա են իրականացնում՝ պատգամավորներից պահանջելով չընդունել Կոնվենցիան:

Այդուհանդերձ` Ազգային ժողովը ձայների 79 կողմ, 14 դեմ ձայներով վավերացրեց Կոնվենցիայի նախագիծը: Փաստաթղթին միացած պետությունները պարտավորվում են ապահովել Կոնվենցիայի 18-23-րդ հոդվածներով նախատեսված` դիտավորությամբ կատարված արարքների քրեականացումը:

Մայիսի 29 2020
Մայիսի 23 2020
Մայիսի 15 2020
Մայիսի 09 2020
Ապրիլի 25 2020
Ապրիլի 18 2020
Ապրիլի 11 2020

Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

ՀՀ, Երևան 0033, Երզնկյան 75

Հեռ.՝

+374 10 528780 / 274818

Էլ. փոստ՝

info@acnis.am

Վեբկայք՝

www.acnis.am

Հոդվածագիրների տեսակետները կարող են չհամընկնել ՌԱՀՀԿ դիրքորոշումներին:

Արտատպման դեպքում հղումը «ACNIS ReView. Հայացք Երեւանից» օնլայն-հանդեսին պարտադիր է: