Խորհրդարանական համակարգը, կամ, եթե կուզեք, մշակույթը անկախության ողջ շրջանում այդպես էլ մնաց պետական հաստատությունների հետնապահի դիրքերում եւ չկարողացավ պատշաճ կերպով իրականացնել ՀՀ կառավարման բարձրագույն մարմնի պատասխանատու առաքելությունը: Ավելին՝ երկրի թիվ մեկ քաղաքական ամբիոնի պատվավոր անուն ունեցող Ազգային ժողովը վերածվեց ներքաղաքական խժդժությունների, անձնական վիրավորանքի, փոխադարձ հայհոյախոսությունների ու փողոցային բառապաշարի գեներացման հարթակի: Այդ առումով ընթացիկ՝ 9-րդ գումարման խորհրդարանը գերազանցեց բոլոր նախորդներին: Իսկ դահլիճում անառողջ, նախահարձակ մթնոլորտ ստեղծողը մեկ մարդ է՝ իրեն «կրքոտ հռետոր» հռչակած հայտնի անձը:
ԱԺ քննարկումներին այդ անձի ներկայությունը առնվազն լարվածություն, լեզվակռիվ եւ սուր վեճեր է ենթադրում: Միայն երջանիկ պատահականությամբ երբեմն բանը ծեծկռտուքի ու միջանցքում հերթապահող անվտանգության ծառայողների կոշտ միջամտության չի հասնում: Ամոթալի է, իհարկե, երբ ՊՊԾ-ի անկիրթ աշխատակիցը նիստերի դահլիճում քաշքշում է առաջնային մանդատով օժտված պաշտոնյային՝ ընդդիմադիր պատգամավորին, բայց ունենք այն, ինչ ունենք: Սեպտեմբերի 16-17-ին տեղի ունեցած՝ Ազգային ժողով-Կառավարություն հարցուպատասխանը տիպական օրինակներից մեկն էր, թե մինչեւ ուր մեզ կարող է հասցնել «կրքոտ հռետորի» անվայելուչ պահվածքը պետության թիվ մեկ ամբիոնի մոտ, որին, ի դեպ, հետեւում է ողջ աշխարհը:
Առաջին հայացքից նիստի՝ անմեղ թվացող օրակարգը, որ կոնկրետ դեպքում առնչվում էր ՀՀ ներքաղաքական իրադրությանը, արդարադատությանն ու արցախցիների սոցիալական խնդիրներին, կարծես թե, չէր կարող ներքին հակադրություններ ու տագնապներ ունենալ: Բայց նույնիսկ այս պարագայում «կրքոտ հռետորն» ի զորու է քննարկվող ցանկացած նյութից բանսարկություններ քամել: Այս անգամ քննարկման դրված՝ արդարադատության հարցի համատեքստից մեջտեղ բերեց նախկին պաշտոնյաների գույքի բռնագանձման վերաբերյալ խոսույթը՝ վստահ, որ «Հայաստան» խմբակցությունում թեմայի «շահառուներ» հաստատ կգտնվեն: Ընդդիմության արձագանքն իսկապես չուշացավ. առաջինն ամբիոնին մոտեցավ Լեւոն Քոչարյանը եւ… «կենացները քաղցրացան»:
Չկա մի օր, որ Փաշինյանը խոսքային գանահարանքով չանդրադառնա ՀՀ 2-րդ նախագահին, ումից, ըստ երեւույթին, ամենաշատ վտանգն է զգում ընդդիմադիր զանգվածին իր դեմ ոտքի հանելու տեսակետից: Օրեր առաջ նա պաշտոնավարման ութեւկես տարվա ընթացքում արդեն 4-րդ անգամ հրահանգեց կալանավորել Ռոբերտ Քոչարյանին, եւ ինչպես միշտ՝ շինծու մեղադրանքով: Լեւոն-Նիկոլ բուռն վիճաբանությունը հանգեցրեց նրան, որ «կրքոտ հռետորը» սպառնաց ունեզրկել Քոչարյաններին եւ թալանածները, մինչեւ վերջին կոշիկը, վերադարձնել պետությանը: Լեւոնը կիսահեգնանքով նետեց՝ եթե աչքդ կոշիկներիս վրա է, հենց հիմա կհանեմ ու կփոխանցեմ: «Պետք չէ փոխանցել, հագիցդ կհանենք քո կախված վիճակում»,- չարությունը պարպեց «կրքոտ հռետորը»:
Բայց դա սոսկ չարությո՞ւն էր, թե՞ հաշվեհարդարի կոչ՝ գնահատականը կտան իրավապահ մարմինները, երբ դուրս գան Փաշինյանի «գրպանից»: Այդ օրը, կարծես թե, մոտենում է, ինչը նկատելի է նրա կատաղության «կրքոտ» նոպաներից ու խախտված հոգեվիճակից: Փորձենք դիտարկել: Իրեն հարց են տալիս՝ «ինչո՞ւ են ձեր շարասյան համար փողոցները փակում, խցանումներից քաղաքը խեղդվում է», սկսում է գոռգոռալ՝ «նե՛նց եք քշելու՝ ոնց ասեմ, նե՛նց եք քայլելու՝ ոնց ուզեմ…» Բա եղա՞վ: Քոչարյանի ունեցվածքի մասին խոսելիս էլ շեշտում է՝ կամ դատարանի որոշմամբ կխլենք, կամ ժողովուրդը կգա, կխլի: Չլինի՞ պատրաստվում է քաղաքացիական բախումներ հրահրել՝ աղքատներին հանելով հարուստների դեմ: Սա արդեն վերջը կլինի:
Բայց բավական է խոսք բացվի նոր տարածք հանձնելու, սահման գծելու, Ադրբեջանի հետ կապեր հաստատելու կամ Ալիեւի հերթական պահանջն ի կատար ածելու մասին՝ կոգեւորվի, ամեն կերպ իր հավատարմությունը կհավաստի թշնամի պետությանը, եւ վայը տարել է նրանց, ովքեր կփորձեն արտաբերել Արցախ, Արարատ, Ցեղասպանություն բառերը կամ կոպտորեն կարձագանքեն Բաքվից պարբերաբար հնչող հակահայկական ուղերձներին ու հայտարարություններին: Այսուհանդերձ՝ կա նաեւ անձնապես իրեն մտատանջող մի հարց, որին վերջերս հաճախակի է անդրադառնում. «Ինչո՞ւ Քոչարյանը միլիոնատեր է, ես միլիոնատեր չեմ»: Այս հարցը շատ դիպուկ պատասխան ունի. թողնենք այն ընթերցողին…
«Հայացք Երեւանից»